DBS (Deep Brain Stimulation)


DBS ( in het Nederlands: Diepe Hersen Stimulatie) is een voor de psychiatrie nieuwe behandelmethode voor ernstige depressies. Deze methode, afkomstig uit de neurochirurgie, wordt al decennia lang toegepast bij patiŽnten met de ziekte van Parkinson. In Nederland (Amsterdam/Tilburg/Maastricht) is men nu bijna een jaar met DBS bij ernstige depressie aan de gang.

De ziekte van Parkinson gaat nog al eens vergezeld van een depressie. Het was opmerkelijk dat tijdens de behandeling voor Parkinson met DBS de depressieve symptomen verdwenen. Ernstige depressie kan een nieuwe indicatie worden voor DBS behandeling, evenals enkele andere neuropsychiatrische ziektebeelden. Het geheel bevindt zich nog in een expirimentele fase, uitkomsten en resultaten moeten worden afgewacht.

In dit artikel zal ik ook mijn eigen ervaring met DBS melden. Indien ik spreek over depressie, dan bedoel ik uitsluitend de ernstige vorm.
In januari 2008 ben ik in Leuven (Belgie) geopereerd en men is toen direct gestart met de neurostimulatie.

Voorafgaand aan de ingreep was er wel een selectieprocedure om te zien of men aan de selectiecriteria voldeed. O.a: alle therapieen faalden (therapieresistent), geen manische depressie, chronische klachten, hersenweefsel geschikt voor operatie (PET/CT scans) etc.
Er zijn vier electroden ingebracht, twee voor en twee achter in de hersenen. De neurostimulator bevindt zich onderhuids in de buik. De bedrading loopt onderhuids van buik naar hoofd. Sinds kort heb ik nu een oplaadbare neurostimulator. Iedere week een keer opladen gedurende vier uren. In ieder geval hoeft de neurotransmitter niet meer iedere zeven tot negen maanden operatief vervangen te worden, zoals eerst het geval was.

Hoe was/is nu de behandelprocedure?
De ingreep, waar ik mezelf niets van herinner, duurde ongeveer twaalf uren. Allereerst werd het hoofdhaar weggeschoren. Vervolgens een metalen “raster” op het hoofd gefixeerd, waarmee men onder de scan gaat. De scan en zijn computer bepalen dan waar de vier electroden in de hersenen geplaatst gaan worden. Dit gaat op de millimeter nauwkeurig. Onder algehele narcose worden vervolgens vier gaten in de schedel geboord, nadien brengt de neurochirurg op geleide van het raster en de computergegevens de electroden in. Dit gebeurt niet meer onder algehele narcose, de patient is bij kennis en zo kan de operateur tijdens het inbrengen de patient beter in de gaten houden.
Complicaties tijdens en na de ingreep zijn o.a. hersenbloeding en infectie. Maar er is inmiddels al zo’n jarenlange ervaring met deze methode, ik was er niet bang voor.

Een week later volgde een tweede ingreep waarbij bedrading en neurostimulator geplaatst werden.
Vermeld moet worden dat deze behandeling in Belgie zich ook in een experimenteel stadium bevindt.
In Nederland is de procedure minder uitgebreid, men plaatst er twee electroden.

Gedurende anderhalf jaar ben ik toen tweewekelijks naar Leuven gegaan om de instelling van de neurostimulator bij te laten stellen of te vernieuwen. Het gebeurt op zich eenvoudig met een apparaatje wat tijdens het bijstellen buiten op de neurotransmitter gehouden wordt. De radiogolven dringen door de huid naar binnen en doen daar hun werk. De bijwerking van dat instellen is soms hevig tranpireren. Verder voelde ik geen veranderingen. Dat was wel de volgende dag het geval. Je kon je weer heel anders voelen: actiever, weer interesse in alles om je heen, lachen. Of juist andersom, naar de verkeerde kant.
Maar, lichamelijke, bijwerkingen kunnen er ook zijn. De belangrijkste: parkinsonverschijnselen en niet meer spontaan kunnen plassen. Dan was het retour Leuven, en na aanpassing/verandering van de instelling waren die bijverschijnselen direct verdwenen.

Wat ben ik met de DBS opgeschoten? Nou, heel veel! Mijn depressie ging gepaard met suicidaliteit. Hier zou ik ook een heel artikel over kunnen schrijven. Zo erg is deze combinatie. Sinds de stimulatie, ik ben nu jaren verder, is de suicidaliteit niet meer teruggekomen. Onafhankelijk van welke en soort instelling ook.

Vorig jaar heb ik in Leuven deelgenomen aan een expirimenteel onderzoek. Gedurende meerdere periodes kreeg ik verschillende instellingen, maar wat voor soort instelling wist ik niet. Dubbelblind onderzoek. Eenmaal moest ik binnen enkele dagen terug naar Leuven, de suicidaliteit was teruggekomen. En waarom? Simpel, men had het systeem volledig uitgeschakeld. Na hernieuwde instelling was de suicidaliteit meteen weg en is niet meer teruggekomen. En komt niet meer terug! Voor mij is deze behandeling dus levensreddend geweest. Vechten tegen suicide lukt een tijd maar hou je niet eindeloos vol. Ik ga er van uit dat DBS in de psychiatrie een belangrijke plaats gaat veroveren. De onderzoeksgegevens moeten nog worden afgewacht, maar ieder leven dat je er al mee kan redden is er een.

Wouter Kock