Re-integratie en depressie

Inleiding
Regelgeving

Reintegratie vanuit een dienstverband
Probleemanalyse
Plan van aanpak
Een jaar ziek?
Schriftelijke vastlegging
Deskundigenoordeel

Reintegratie zonder dienstverband
Ziektewet
WW
WIA WAO
Wajong
Aandachtspunten bij reintegratie
Websites
 

Inleiding
Een depressie kan iedereen overkomen. Tijdens een ernstige depressie ben je, in veel gevallen, niet meer in staat om (volledig) te werken. Herstel van een depressie heeft zijn tijd nodig. Soms is volledig herstel niet mogelijk of er is sprake van een terugval na enige tijd. Op het moment dat werkhervatting aan de orde is, komen er veel vragen op je af.

  • Kan ik zonder beperkingen werken of moet ik rekening houden met minder arbeidscapaciteit?
  • Kan en wil ik terugkeren in mijn oude functie?
  • Hoe pak ik re-integratie aan en wie gaat mij begeleiden?

Hierbij krijg je te maken met een hoop regelgeving. HIer wordt op een aantal vragen rondom “re-integratie en depressie” ingegaan . Deze informatie is vooral bedoeld als inleiding voor mensen die iets willen weten over re-integratie en depressie. Op andere websites is veel informatie te vinden over dit onderwerp. We zullen zoveel mogelijk verwijzen naar relevante websites en andere documentatie waarin dieper wordt ingegaan op specifieke onderwerpen. We willen vermijden dat informatie op die websites letterlijk wordt herhaald. Als depressief bent heb je meestal niet zoveel energie om alle informatie te verzamelen. Dit hoofdstuk is vooral bedoeld als samenvatting en opstap om meer informatie te krijgen.
 
Regelgeving
Ook al ben je depressief. Je ontkomt er haast niet aan om je, net als bij andere ziektes, een beetje te verdiepen in de regelgeving rondom ziekte. Als je hier zelf niet de energie voor hebt, vraag dan hulp. Het is t belangrijk voor je herstel en je re-integratie om er niet naar te kijken.
Met de komst van de nieuwe wet op de arbeidsongeschiktheid, de WIA, is bij ziekte en arbeidsongeschiktheid, de aanpak in toenemende mate gericht op het benutten van de mogelijkheden van de zieke werknemer in plaats van uitgaan van de beperkingen. De route die wordt gevolgd voor de re-integratie is afhankelijk van de situatie waarin je zit.
Er zijn twee mogelijkheden.

I. Heb je een dienstverband? Dan bepaal je met je werkgever en de Arbodienst wat je samen gaat doen aan je re-integratie.
II. Heb je geen dienstverband? Dan doe je dit samen met het UWV.

Beide mogelijkheden lichten we hieronder kort toe. Meer informatie is te vinden op www.uwv.nl/particulieren/re-integratie-werken/index.aspx

Hieronder treft je een samenvatting. Het beschreven proces is niet specifiek voor mensen met een depressie maar geldt bij alle ziektebeelden.

I. Re-integratie vanuit een dienstverband
Een groot deel van de arbeidsongeschikte werknemers hervat binnen een week het werk. In andere gevallen, en dat is vaak het geval bij depressies, is een langere periode van herstel nodig. Als je een wat langere periode arbeidsongeschikt bent , is het belangrijk speciale aandacht te besteden aan je terugkeer. De wetgeving, in het bijzonder de Wet Verbetering Poortwachter, legt werkgevers, werknemers en Arbodienst in dat kader een aantal verplichtingen op met betrekking tot de te ondernemen re-integratie-inspanningen. Dit teneinde de instroom in de WIA zoveel mogelijk te beperken. Voor jou is het belangrijk dat je goed op de hoogte bent van je rechten en plichten. Er wordt van je verwacht dat je actief meewerkt aan je herstel. We bespreken de belangrijkste fasen in het re-integratieproces.

Probleemanalyse
Elke werkgever heeft een (contract met een) Arbodienst. De bedrijfsarts van de Arbodienst zal contact met je opnemen en je uitnodigen voor een gesprek. Binnen 6 weken na de eerste ziektedag zal de bedrijfsarts een zogenaamde probleemanalyse opstellen. Hierin staat onder meer wat de aard van de ziekte is en wat je wel of niet kunt en wat mogelijke vervolgstappen kunnen zijn.

Plan van aanpak
Op basis van deze probleemanalyse zal de direct leidinggevende (met ondersteuning van de personeelsmanager ook wel HR Manager) in overleg met jou binnen 8 weken na aanvang van de ziekte, een plan van aanpak ten behoeve van de re-integratie op schrift stellen. In dit plan van aanpak wordt vastgelegd welke re-integratieactiviteiten ondernomen zullen worden. In dit plan kunnen zaken aan de orde komen als:

• Wat is het doel van de re-integratie?
• Gaat je weer volledig aan de slag in je eigen werk of krijg je tijdelijk een andere functie.
• Worden de werktijden aangepast?
• Welke acties ga je verder ondernemen? Ga je iets doen aan opleiding, coaching en training?
• Wordt de werkplek aangepast?

Vervolgens dienen de direct leidinggevende, de werknemer en de HR Manager de re-integratie-inspanningen en de resultaten ervan regelmatig (= liefst eens per 6 weken) te evalueren. Hiervan zal een schriftelijk verslag, getekend door de direct leidinggevende en de werknemer, opgesteld worden. De Arbodienst blijft hierin een adviserende functie houden. Daarnaast toetst de Arbodienst regelmatig de voortgang van de re-integratie.
De HR Manager kan de rol van zogenaamde “case manager” vervullen en zal er op toezien dat aan de verplichtingen, opgelegd door de Wet Verbetering Poortwachter, voldaan wordt. De case manager is ervoor verantwoordelijk dat de originelen voor het aan te leggen re-integratiedossier bewaard blijven.

En jaar ziek?
Ben je een jaar ziek dan ben je verplicht om met je werkgever te evalueren. Hiervan wordt een evaluatieverslag gemaakt. Je bespreekt samen of je op de goede weg bent om weer aan het werk te komen. Dat is nodig omdat dit het afgelopen jaar niet is gelukt. Misschien moet het plan van aanpak worden aangepast.

Twee jaar ziek?
Ben je na twee jaar nog ziek dan dien je als werknemer bij de UWV een aanvraag voor een WIA uitkering in. Vier maanden voordat je de uitkering krijgt, ontvang je van het UWV een brief. Deze aanvraag dient vergezeld te gaan van een re-integratieverslag (eindevaluatie) dat door de afdeling HR in overleg met leidinggevende en werknemer zal worden opgesteld op basis van het bijgehouden re-integratiedossier. Het medische deel van het re-integratieverslag zal door de Arbodienst aan de werknemer ter beschikking worden gesteld. Naast het re-integratieverslag dient de werknemer ook zijn eigen mening over het re-integratiedossier op schrift te stellen en mee te zenden aan de UWV. Dit kan met een standaardformulier.

De UWV beoordeelt vervolgens de arbeidsongeschiktheid en toetst of de werkgever en de werknemer voldoende re-integratie-inspanningen hebben verricht. Indien UWV van mening is dat door de werkgever of de werknemer onvoldoende re-integratie-inspanningen verricht zijn, kan zij beslissen om een sanctie op te leggen. Dit kan inhouden dat toekenning WIA-uitkering opgeschort wordt.


Schriftelijke vastlegging
In de verschillende fasen van het ziekteproces is het belangrijk dat de bevindingen en afspraken schriftelijk worden vastgelegd (zoals in probleemanalyse, plan van aanpak, evaluaties). Hiervoor zijn standaardformulieren te vinden (onder andere op de website van het UWV).
Tijdens het ziekteproces geeft de bedrijfsarts aan of je je eigen werk weer kunt gaan doen. Als dat niet kan onderzoekt hij of je ander werk kunt gaan doen. Dat kan werk zijn bij je eigen werkgever (zogenaamde “eerste spoor”), en als dat niet kan, bij een andere werkgever (zogenaamd “tweede spoor”). Tot de re-integratie activiteiten kan behoren dat je een beroepskeuzetest doet en gaat omscholen. Ander werk moet passend zijn. Het eerste halfjaar van ziekte is werk passend als het aansluit op je gezondheid, opleiding, werkervaring en salarisniveau. Daarna is werk ook passend als het minder goed aansluit.

Deskundigenoordeel
Het is mogelijk dat je tijdens de re-integratie een onafhankelijk oordeel wenst of nodig hebt over de uitvoering van het plan van aanpak. Dan kun je een zogenaamd deskundigenoordeel vragen aan het UWV. Het UWV beoordeelt of het werk passend is en of de re-integratie inspanningen van jou en je werkgever voldoende zijn.

II. Re-integratie zonder dienstverband
Als je geen dienstverband hebt is de kans groot dat je een uitkering krijgt van het UWV. In dat geval kan het UWV helpen weer aan het werk te komen. Je krijgt dan te maken met een arbeidsdeskundige of een werkcoach. Je kunt hulp krijgen bij het zoeken naar werk dat bij je kennis, vaardigheden en mogelijkheden.
Je kunt op verschillende manieren weer aan het werk komen. Dat is afhankelijk van de uitkering die je hebt.
De meest voorkomende situaties zijn:

Je hebt een Ziektewet uitkering
In grote lijnen is de aanpak hetzelfde als in het geval dat je een dienstverband hebt, met dien verstande dat nu het UWV verantwoordelijk is voor de controle, begeleiding, voortgang en re-integratie en niet een werkgever. Je krijgt ook een zogenaamde re-integratie begeleider toegewezen. In veel gevallen is dit een arbeidsdeskundige of een bedrijfsarts. Dat is je contactpersoon. Alle inspanningen zijn er in dit geval ook op gericht je zo snel mogelijk weer aan het werk te hebben. Desgewenst kan een re-integratie bedrijf worden ingeschakeld. Dit wordt bepaald door de arbeidsdeskundige of bedrijfsarts. Na 2 jaar houdt de Ziektewetuitkering op. In geval van ziekte kun je dan een WIA aanvraag indienen.

Je hebt een WW uitkering
Als je een WW uitkering hebt, sta je al ingeschreven bij het UWV werkbedrijf (www.werk.nl/werk_nl/werkbedrijf). Dit werkbedrijf is het trefpunt voor werkzoekenden en werkgevers. Voor werkzoekenden wordt geprobeerd je binnen 6 maanden weer aan een baan te helpen. Werkgevers vinden hier informatie en voorzieningen om gekwalificeerd personeel te vinden. Ook in dit geval zijn de inspanningen erop gericht je weer zo snel mogelijk aan werk te helpen. Je krijgt van het UWV werkbedrijf een zogenaamde werkcoach toegewezen. De werkcoach bepaalt ook of een re-integratiebedrijf wordt ingeschakeld. Een re-integratiebedrijf biedt hulp bij het zoeken naar werk dat past bij je kennis, vaardigheden en mogelijkheden. Het bedrijf kan je begeleiden bij gesprekken en biedt sollicitatietrainingen, cursussen en beroepskeuzetests aan.

Je hebt een WIA of WAO uitkering
In dit geval kun je door een arbeidsdeskundige van het UWV worden uitgenodigd voor een gesprek. Je kunt ook zelf om een gesprek vragen als je denkt dat je weer (gedeeltelijk) aan het werk kunt. De arbeidsdeskundige bepaalt wat de te nemen stappen zijn om weer aan het werk te gaan en welke hulp daarbij nodig is. Je kunt voorzieningen of hulpmiddelen krijgen in geval sprake is van een zogenaamde functionele structurele beperking (arbeidshandicap). Dit kan helpen om weer aan het werk te gaan. Voor deze voorzieningen kun je een vergoeding krijgen. Ook in dit geval gaat het erom dat de inspanningen gericht zijn op (gedeeltelijke of volledige) hervatting van het werk. Meer informatie op: www.uwv.nl/wia/aan-het-werk/index.aspx


Je hebt een uitkering voor jonggehandicapten
Als je al op jonge leeftijd een ziekte of handicap hebt, dan val je onder de Wet op werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong). De wet is gericht op het vinden en behouden van werk voor jonggehandicapten. Ook hier wordt gekeken naar wat je wel kunt en welke voorzieningen daarvoor nodig zijn. Je wordt begeleid door een arbeidsdeskundige. Het plan van aanpak om aan het werk te komen heet, omdat er vaak meerdere partijen bij betrokken zijn, een participatieplan. Betrokken partijen kunnen ouders of mentoren zijn en scholen. Meer informatie op www.uwv.nl/wajong

Aandachtspunten bij re-integratie
Hou zelf je rechten en plichten goed in de gaten. In geval van een psychische ziekte is dit niet altijd makkelijk. Vraag indien nodig hulp aan vrienden of familie maar houd de regie in handen!
Tijdens de re-integratie is het van groot belang dat je goed wordt begeleid. Zorg ervoor dat dit ook gebeurt en reageer als dit niet het geval is.
In geval je een dienstverband hebt is het belangrijk om te weten dat niet alle werkgevers goed om kunnen gaan met medewerkers die psychische ziek zijn.
Je bent niet verplicht medische informatie te geven aan je werkgever, wel aan je bedrijfsarts. Tegenover je werkgever kun je globaal aangeven wat je hebt, zonder in detail te treden.

Websites
www.uwv.nl (i.h.b. www.uwv/particulieren)
www.werk.nl (i.h.b. www.werk.nl/werk_nl/werknemer ; www.werk.nl/werk_nl/werkbedrijf)
www.zorgvoorpsyche.nl
www.psychischenwerk.nl
www.arboportaal.nl