Re-integratie en dep
ressie
Inleiding
Regelgeving
Reintegratie vanuit een
dienstverband
Probleemanalyse
Plan van aanpak
Een jaar ziek?
Schriftelijke vastlegging
Deskundigenoordeel
Reintegratie zonder dienstverband
Ziektewet
WW
WIA WAO
Wajong
Aandachtspunten bij reintegratie
Websites
Inleiding
Een depressie kan iedereen overkomen. Tijdens een ernstige depressie ben je, in
veel gevallen, niet meer in staat om (volledig) te werken. Herstel van een
depressie heeft zijn tijd nodig. Soms is volledig herstel niet mogelijk of er is
sprake van een terugval na enige tijd. Op het moment dat werkhervatting aan de
orde is, komen er veel vragen op je af.
- Kan ik zonder beperkingen werken of moet ik rekening houden met minder arbeidscapaciteit?
- Kan en wil ik terugkeren in mijn oude functie?
- Hoe pak ik re-integratie aan en wie gaat mij begeleiden?
Hierbij krijg je te maken met een hoop regelgeving. HIer wordt
op een aantal vragen rondom “re-integratie en depressie” ingegaan . Deze
informatie is vooral bedoeld als inleiding voor mensen die iets willen weten
over re-integratie en depressie. Op andere websites is veel informatie te vinden
over dit onderwerp. We zullen zoveel mogelijk verwijzen naar relevante websites
en andere documentatie waarin dieper wordt ingegaan op specifieke onderwerpen.
We willen vermijden dat informatie op die websites letterlijk wordt herhaald.
Als depressief bent heb je meestal niet zoveel energie om alle informatie te
verzamelen. Dit hoofdstuk is vooral bedoeld als samenvatting en opstap om meer
informatie te krijgen.
Regelgeving
Ook al ben je depressief. Je ontkomt er haast niet aan om je, net als bij andere
ziektes, een beetje te verdiepen in de regelgeving rondom ziekte. Als je hier
zelf niet de energie voor hebt, vraag dan hulp. Het is té belangrijk voor je
herstel en je re-integratie om er niet naar te kijken.
Met de komst van de nieuwe wet op de arbeidsongeschiktheid, de WIA, is bij
ziekte en arbeidsongeschiktheid, de aanpak in toenemende mate gericht op het
benutten van de mogelijkheden van de zieke werknemer in plaats van uitgaan van
de beperkingen. De route die wordt gevolgd voor de re-integratie is afhankelijk
van de situatie waarin je zit.
Er zijn twee mogelijkheden.
I. Heb je een dienstverband? Dan bepaal je met je werkgever en de Arbodienst wat
je samen gaat doen aan je re-integratie.
II. Heb je geen dienstverband? Dan doe je dit samen met het UWV.
Beide mogelijkheden lichten we hieronder kort toe. Meer informatie is te vinden
op
www.uwv.nl/particulieren/re-integratie-werken/index.aspx
Hieronder treft je een samenvatting. Het beschreven proces is
niet specifiek voor mensen met een depressie maar geldt bij alle ziektebeelden.
I.
Re-integratie vanuit een dienstverband
Een groot deel van de arbeidsongeschikte werknemers hervat binnen een week het
werk. In andere gevallen, en dat is vaak het geval bij depressies, is een
langere periode van herstel nodig. Als je een wat langere periode
arbeidsongeschikt bent , is het belangrijk speciale aandacht te besteden aan je
terugkeer. De wetgeving, in het bijzonder de Wet Verbetering Poortwachter, legt
werkgevers, werknemers en Arbodienst in dat kader een aantal verplichtingen op
met betrekking tot de te ondernemen re-integratie-inspanningen. Dit teneinde de
instroom in de WIA zoveel mogelijk te beperken. Voor jou is het belangrijk dat
je goed op de hoogte bent van je rechten en plichten. Er wordt van je verwacht
dat je actief meewerkt aan je herstel. We bespreken de belangrijkste fasen in
het re-integratieproces.
Probleemanalyse
Elke werkgever heeft een (contract met een) Arbodienst. De bedrijfsarts van de
Arbodienst zal contact met je opnemen en je uitnodigen voor een gesprek. Binnen
6 weken na de eerste ziektedag zal de bedrijfsarts een zogenaamde
probleemanalyse opstellen. Hierin staat onder meer wat de aard van de ziekte is
en wat je wel of niet kunt en wat mogelijke vervolgstappen kunnen zijn.
Plan
van aanpak
Op basis van deze probleemanalyse zal de direct leidinggevende (met
ondersteuning van de personeelsmanager ook wel HR Manager) in overleg met jou
binnen 8 weken na aanvang van de ziekte, een plan van aanpak ten behoeve van de
re-integratie op schrift stellen. In dit plan van aanpak wordt vastgelegd welke
re-integratieactiviteiten ondernomen zullen worden. In dit plan kunnen zaken aan
de orde komen als:
• Wat is het doel van de re-integratie?
• Gaat je weer volledig aan de slag in je eigen werk of krijg je tijdelijk een
andere functie.
• Worden de werktijden aangepast?
• Welke acties ga je verder ondernemen? Ga je iets doen aan opleiding, coaching en training?
• Wordt de werkplek aangepast?
Vervolgens dienen de direct leidinggevende, de werknemer en de HR Manager de
re-integratie-inspanningen en de resultaten ervan regelmatig (= liefst eens per
6 weken) te evalueren. Hiervan zal een schriftelijk verslag, getekend door de
direct leidinggevende en de werknemer, opgesteld worden. De Arbodienst blijft
hierin een adviserende functie houden. Daarnaast toetst de Arbodienst regelmatig
de voortgang van de re-integratie.
De HR Manager kan de rol van zogenaamde “case manager” vervullen en zal er op
toezien dat aan de verplichtingen, opgelegd door de Wet Verbetering
Poortwachter, voldaan wordt. De case manager is ervoor verantwoordelijk dat de
originelen voor het aan te leggen re-integratiedossier bewaard blijven.
Eén
jaar ziek?
Ben je een jaar ziek dan ben je verplicht om met je werkgever te evalueren.
Hiervan wordt een evaluatieverslag gemaakt. Je bespreekt samen of je op de goede
weg bent om weer aan het werk te komen. Dat is nodig omdat dit het afgelopen
jaar niet is gelukt. Misschien moet het plan van aanpak worden aangepast.
Twee jaar ziek?
Ben je na twee jaar nog ziek dan dien je als werknemer bij de UWV een aanvraag
voor een WIA uitkering in. Vier maanden voordat je de uitkering krijgt, ontvang
je van het UWV een brief. Deze aanvraag dient vergezeld te gaan van een
re-integratieverslag (eindevaluatie) dat door de afdeling HR in overleg met
leidinggevende en werknemer zal worden opgesteld op basis van het bijgehouden
re-integratiedossier. Het medische deel van het re-integratieverslag zal door de
Arbodienst aan de werknemer ter beschikking worden gesteld. Naast het
re-integratieverslag dient de werknemer ook zijn eigen mening over het
re-integratiedossier op schrift te stellen en mee te zenden aan de UWV. Dit kan
met een standaardformulier.
De UWV beoordeelt vervolgens de arbeidsongeschiktheid en toetst of de werkgever
en de werknemer voldoende re-integratie-inspanningen hebben verricht. Indien UWV
van mening is dat door de werkgever of de werknemer onvoldoende
re-integratie-inspanningen verricht zijn, kan zij beslissen om een sanctie op te
leggen. Dit kan inhouden dat toekenning WIA-uitkering opgeschort wordt.
Schriftelijke
vastlegging
In de verschillende fasen van het ziekteproces is het belangrijk dat de
bevindingen en afspraken schriftelijk worden vastgelegd (zoals in
probleemanalyse, plan van aanpak, evaluaties). Hiervoor zijn
standaardformulieren te vinden (onder andere op de website van het UWV).
Tijdens het ziekteproces geeft de bedrijfsarts aan of je je eigen werk weer kunt
gaan doen. Als dat niet kan onderzoekt hij of je ander werk kunt gaan doen. Dat
kan werk zijn bij je eigen werkgever (zogenaamde “eerste spoor”), en als dat
niet kan, bij een andere werkgever (zogenaamd “tweede spoor”). Tot de re-integratie activiteiten kan behoren dat je een beroepskeuzetest doet en gaat
omscholen. Ander werk moet passend zijn. Het eerste halfjaar van ziekte is werk
passend als het aansluit op je gezondheid, opleiding, werkervaring en
salarisniveau. Daarna is werk ook passend als het minder goed aansluit.
Deskundigenoordeel
Het is mogelijk dat je tijdens de re-integratie een onafhankelijk oordeel wenst
of nodig hebt over de uitvoering van het plan van aanpak. Dan kun je een
zogenaamd deskundigenoordeel vragen aan het UWV. Het UWV beoordeelt of het werk
passend is en of de re-integratie inspanningen van jou en je werkgever voldoende
zijn.
II.
Re-integratie zonder dienstverband
Als je geen dienstverband hebt is de kans groot dat je een uitkering krijgt van
het UWV. In dat geval kan het UWV helpen weer aan het werk te komen. Je krijgt
dan te maken met een arbeidsdeskundige of een werkcoach. Je kunt hulp krijgen
bij het zoeken naar werk dat bij je kennis, vaardigheden en mogelijkheden.
Je kunt op verschillende manieren weer aan het werk komen. Dat is afhankelijk
van de uitkering die je hebt.
De meest voorkomende situaties zijn:
Je hebt een Ziektewet uitkering
In grote lijnen is de aanpak hetzelfde als in het geval dat je een dienstverband
hebt, met dien verstande dat nu het UWV verantwoordelijk is voor de controle,
begeleiding, voortgang en re-integratie en niet een werkgever. Je krijgt ook een
zogenaamde re-integratie begeleider toegewezen. In veel gevallen is dit een
arbeidsdeskundige of een bedrijfsarts. Dat is je contactpersoon. Alle
inspanningen zijn er in dit geval ook op gericht je zo snel mogelijk weer aan
het werk te hebben. Desgewenst kan een re-integratie bedrijf worden
ingeschakeld. Dit wordt bepaald door de arbeidsdeskundige of bedrijfsarts. Na 2
jaar houdt de Ziektewetuitkering op. In geval van ziekte kun je dan een WIA
aanvraag indienen.
Je hebt een WW uitkering
Als je een WW uitkering hebt, sta je al ingeschreven bij het UWV werkbedrijf (www.werk.nl/werk_nl/werkbedrijf).
Dit werkbedrijf is het trefpunt voor werkzoekenden en werkgevers. Voor
werkzoekenden wordt geprobeerd je binnen 6 maanden weer aan een baan te helpen.
Werkgevers vinden hier informatie en voorzieningen om gekwalificeerd personeel
te vinden. Ook in dit geval zijn de inspanningen erop gericht je weer zo snel
mogelijk aan werk te helpen. Je krijgt van het UWV werkbedrijf een zogenaamde
werkcoach toegewezen. De werkcoach bepaalt ook of een re-integratiebedrijf wordt
ingeschakeld. Een re-integratiebedrijf biedt hulp bij het zoeken naar werk dat
past bij je kennis, vaardigheden en mogelijkheden. Het bedrijf kan je begeleiden
bij gesprekken en biedt sollicitatietrainingen, cursussen en beroepskeuzetests
aan.
Je
hebt een WIA of WAO uitkering
In dit geval kun je door een arbeidsdeskundige van het UWV worden uitgenodigd
voor een gesprek. Je kunt ook zelf om een gesprek vragen als je denkt dat je
weer (gedeeltelijk) aan het werk kunt. De arbeidsdeskundige bepaalt wat de te
nemen stappen zijn om weer aan het werk te gaan en welke hulp daarbij nodig is.
Je kunt voorzieningen of hulpmiddelen krijgen in geval sprake is van een
zogenaamde functionele structurele beperking (arbeidshandicap). Dit kan helpen
om weer aan het werk te gaan. Voor deze voorzieningen kun je een vergoeding
krijgen. Ook in dit geval gaat het erom dat de inspanningen gericht zijn op
(gedeeltelijke of volledige) hervatting van het werk. Meer informatie op:
www.uwv.nl/wia/aan-het-werk/index.aspx
Je hebt een uitkering
voor jonggehandicapten
Als je al op jonge leeftijd een ziekte of handicap hebt, dan val je onder de Wet
op werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong). De wet is gericht op
het vinden en behouden van werk voor jonggehandicapten. Ook hier wordt gekeken
naar wat je wel kunt en welke voorzieningen daarvoor nodig zijn. Je wordt
begeleid door een arbeidsdeskundige. Het plan van aanpak om aan het werk te
komen heet, omdat er vaak meerdere partijen bij betrokken zijn, een
participatieplan. Betrokken partijen kunnen ouders of mentoren zijn en scholen.
Meer informatie op
www.uwv.nl/wajong
Aandachtspunten
bij re-integratie
Hou zelf je rechten en plichten goed in de gaten. In geval van een psychische
ziekte is dit niet altijd makkelijk. Vraag indien nodig hulp aan vrienden of
familie maar houd de regie in handen!
Tijdens de re-integratie is het van groot belang dat je goed wordt begeleid.
Zorg ervoor dat dit ook gebeurt en reageer als dit niet het geval is.
In geval je een dienstverband hebt is het belangrijk om te weten dat niet alle
werkgevers goed om kunnen gaan met medewerkers die psychische ziek zijn.
Je bent niet verplicht medische informatie te geven aan je werkgever, wel aan je
bedrijfsarts. Tegenover je werkgever kun je globaal aangeven wat je hebt, zonder
in detail te treden.
Websites
www.uwv.nl (i.h.b. www.uwv/particulieren)
www.werk.nl (i.h.b. www.werk.nl/werk_nl/werknemer
; www.werk.nl/werk_nl/werkbedrijf)
www.zorgvoorpsyche.nl
www.psychischenwerk.nl
www.arboportaal.nl