|
Opname in een instelling
Soms kan het nodig zijn dat de client
opgenomen wordt. Het gaat hier om een relatief klein aantal depressieve clienten. De opname kan plaatsvinden in een psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis (PAAZ-afdeling), in een afdeling van een universiteitskliniek, of in een algemeen psychiatrisch ziekenhuis (APZ). Ook opname in een crisiscentrum, waar de client
meestal een beperkt aantal dagen kan blijven, behoort tot de mogelijkheden. Van daaruit kan hij óf weer naar huis óf alsnog opgenomen worden in een van de bovengenoemde instellingen.
De opname kan door de huisarts aangevraagd worden, maar meestal moet die eerst het RIAGG inschakelen. De mate van depressiviteit wordt vervolgens beoordeeld, evenals de indicatie voor opname. Onvrijwillige opname met IBS
Opname kan op zowel vrijwillige als op onvrijwillige basis geschieden. Als de client
zelf niet wil, moet echter sprake zijn van een gevaar voor hemzelf (bijvoorbeeld een ernstige kans op zelfdoding), voor de omgeving of beide. In dat geval moet een psychiater die de client
niet in behandeling heeft hem onderzoeken en een zogenoemde ‘geneeskundige verklaring’ invullen. Op grond van deze verklaring kan een in bewaring stelling (IBS) door de burgemeester afgegeven worden. Een IBS is een politiemaatregel. De client
kan dan meteen worden opgenomen. Enkele dagen later komt de rechter kijken of er een reden bestaat om de IBS voor de duur van drie weken te ‘bekrachtigen’. De client
moet dan die tijd op onvrijwillige basis opgenomen blijven. Wanneer de rechter echter vindt dat er geen acuut gevaar meer bestaat wordt de IBS niet bekrachtigd. De client
kan dan uiteraard op vrijwillige basis opgenomen blijven. Onvrijwillige opname met RM
Behalve met een ‘in bewaring stelling’ kan een onvrijwillige opname ook door middel van een rechterlijke machtiging (RM) worden opgelegd. Met een RM velt de rechter op grond van de geneeskundige verklaring, eveneens door een onpartijdig psychiater geschreven, een vonnis dat een behandeling inhoudt van een half jaar op onvrijwillige basis. Ook bij een rechterlijke machtiging moet er een gevaar bestaan voor de client
zelf of voor de omgeving. Een RM kan ook uitgeschreven worden als dit gevaar op korte termijn te verwachten is. De rechterlijke machtiging kan altijd door de behandelend psychiater voortijdig opgeheven worden, zodra de client
vrijwillig wil en kan verblijven. Anderzijds kan de rechterlijke machtiging (na een halfjaar) door de rechter met een jaar verlengd worden. Opname in een psychiatrisch ziekenhuis Een opname in een psychiatrisch ziekenhuis wordt door de meesten, zeker in het begin, als afschuwelijk ervaren. De client
is bang echt gek te worden en er nooit meer uit te komen. Ook bestaat de vrees om voor de rest van het leven nagewezen te worden als psychiatrisch client. 'Je hebt een stempel op.' 'Ik kan hierdoor geen baan meer krijgen.' Dit gebeurt helaas maar al te vaak ook werkelijk. clienten
worden door de maatschappij gestigmatiseerd. Dit kan ook de angst verklaren voor een verwijzing door de huisarts naar een psychiater. 'Misschien laat hij me wel opnemen.' Soms is een opname echter onvermijdelijk, maar misschien valt het achteraf gezien wel mee. Tijdens de opname kan de client eindelijk het gevoel hebben aandacht en begrip voor zijn klachten te krijgen. 'Er wordt tenminste eens geluisterd.' Ervaringen met een goede en menswaardige behandeling worden gelukkig steeds meer gehoord, helaas naast de haast onuitroeibare verhalen over een onmenselijke behandeling, over platspuiten en isoleercellen. De geestelijke gezondheidszorg kampt met enorme personeelstekorten, waardoor de noodzakelijke kwaliteit van zorg niet altijd geleverd kan worden. De media besteden de laatste jaren meer aandacht aan de psychiatrie, waardoor die langzaam in een gunstiger daglicht komt te staan.
Dagbehandeling
Naast de poliklinische behandeling en de opname in een instelling is als tussenoplossing dagbehandeling mogelijk. De client
is overdag opgenomen in een dagkliniek, waar hij allerlei vormen van behandeling krijgt in de tijd van een gewone werkdag. De dagbehandeling vindt plaats gedurende maximaal vijf dagen per week. Het grote voordeel van de dagbehandeling is dat de client contact houdt met de maatschappij, met zijn sociale milieu, maar toch een intensievere vorm van behandeling krijgt.
Waarheen bij klachten over de behandeling?
Als er klachten over de behandeling zijn (de client
is mogelijk onheus bejegend of verkeerd behandeld), heeft men het recht deze klachten te uiten, allereerst bij de eigen hulpverlener. Wellicht is het immers mogelijk om het een en ander uit te praten en eventuele misverstanden uit de weg te ruimen. Eventueel kan men zich in tweede instantie beklagen bij de directie van de instelling of het hoofd van de afdeling. Die behoort de klacht uiteraard serieus te nemen. In de meeste instellingen is er een clienten vertrouwenspersoon (PVP’er) die de belangen van de client in dit opzicht zal behartigen. Er zijn verder nog enkele belangenverenigingen voor (ex-) psychiatrische client en: de clientenbond en de Stichting Pandora. Deze verenigingen behartigen de belangen van de client in ruimere zin (voorlichting). Via de wetswinkel (sociale advocatuur) kan men bij geschillen eventueel een advocaat inschakelen. In laatste instantie kan men zich wenden tot het Medisch Tuchtcollege, de Provinciale Inspectie voor de Geestelijke Volksgezondheid of zelfs de Officier van Justitie. |